piezoelektrikët

Piezoelektrikët, ose siç njihen ndryshe materialet piezoelektrike, janë materiale që kanë aftësinë të prodhojnë një ngarkesë elektrike kur i nënshtrohen stresit mekanik. Ky fenomen, i njohur si efekti piezoelektrik, është i kthyeshëm, që do të thotë se këto materiale gjithashtu prodhojnë një deformim mekanik kur i nënshtrohen një fushe elektrike.

Efekti piezoelektrik u zbulua për herë të parë në vitin 1880 nga Pierre Curie dhe Jacques Curie. Ai vëzhgoi se kristalet e kuarcit prodhonin një ngarkesë elektrike kur shtypeshin. Ky zbulim hapi rrugën për zhvillimin e një klase të re të materialeve me aplikime të shumta.

Materialet piezoelektrike mund të jenë kristale inorganike, si kuarci, turmalina dhe disa lloje të keramikës piezoelektrike (p.sh., titanati i zirkonatit të plumbit, PZT). Ato gjithashtu përfshijnë disa polimerë, si poliviniliden fluoridi (PVDF). Vetitë piezoelektrike rrjedhin nga simetria molekulare e materialit. Materialet me një qendër të simetrisë nuk shfaqin efekt piezoelektrik.

Aplikimet e materialeve piezoelektrike janë të gjera dhe të ndryshme. Ato përdoren në prodhimin e sensorëve, siç janë sensorët e presionit, accelerometrat dhe mikrofonët. Në anën tjetër, ato përdoren edhe në aktuatorë, duke u kthyer energjia elektrike në lëvizje mekanike. Kjo bën të mundur përdorimin e tyre në altoparlantë, pajisje ultratingullore (siç janë ato mjekësore për imazhe dhe pastrimin), dhe ndezësit e gazit. Për më tepër, ato luajnë një rol të rëndësishëm në teknologjitë moderne, duke përfshirë pajisjet elektronike, automjetet dhe sistemet industriale.