personalitetin

Personaliteti është një term në psikologji që i referohet strukturës së tipareve të qëndrueshme të mendimit, ndjenjave dhe sjelljes që dallojnë një individ përgjatë kohës. Ai përfshin mënyrën se si një person percepton dhe reagon ndaj botës, dëshirat, vlerat dhe mënyrën e ndërveprimit me të tjerët.

Modelet kryesore të personalitetit përfshijnë teoritë e tipareve (trait theories), të cilat synojnë të identifikojnë një sasi të tipareve të qëndrueshme; ndër to janë punimet e Allport dhe Cattell, dhe modeli Big Five i McCrae dhe Costa: hapja ndaj përvojës, përgjegjshmëria, ekstravertizmi, pajtueshmëria dhe neuroticizmi.

Ndërsa nuk ka një konsensus të vetëm mbi ndryshimin e personalitetit, shumica e studimeve sugjerojnë se personaliteti është pjesërisht i trashëguar dhe mund të pësojë ndryshime gjatë jetës si rezultat i përvojave, edukimit dhe ndikimeve mjedisore.

Shkenca mat personalitetin me instrumente si teste pyetësorësh, për shembull NEO-PI-R ose BFI. Kjo ndihmon në vlerësimin klinik, edukativ dhe të punës, por krijon sfida të interpretimit kulturor dhe kontekstual.