peptíðtengingu

Peptíðtenging er efnatengill sem tengir saman tvær amínósýrur í prótínum. Hún myndast við hvarf þar sem karboxýlhópur einnar amínósýru og amínóhópur næstu amínósýru sameinast; vatn losnar og myndar amíðtengilinn -CO-NH-. Tengillinn bindur amínósýrurnar saman í langa keðju sem kallast polypeptíð og liggur frá N-enda til C-enda.

Peptíðtengingin er næstum planlegt tengi vegna resónans milli carbonýl-hóps og amíð-nitrogen. Þessi samsetning leiðir til hálf-doble tengis sem gerir tenglið stöðugt og takmarkar hreyfingu um það. Lengd tengisins er um 1,2–1,3 Å. Vegna þessa er bakbeinskeðjan í próteini hóflega stöðug og hreyfing hennar er háð öðrum hliðarhreyfingum keðjunnar; phi- og psi-hliðarhreyfingar ákvarða allar stóru beygjur og form próteinsins.

Í próteinum eru peptíðtengingar grunnbyggingar sem mynda polypeptíðkeðjur. Keðjan liggur frá N-enda til C-enda og stýrir uppbyggingu próteinsins. Um peptíðtengið eru cis-trans isómerisar, en flest tengin eru trans í vélinni; en sérstakar stafir eins og prólín geta veitt cis-útlit í einstaka hlutum.

Röð amínósýra í polypeptíð ákvarðar lokastöðu próteinsins og er allt í líffærakerfinu; peptíðtengin eru einnig lífsnauðsynleg fyrir ensímatilraunir og nýja prótínsmyndun. Hydrolysa peptíðtengja af sérhæfðum ensímum (t.d. próteasa) rofar keðjur og er hluti af próteinvexti, niðurbroti og endurnýjun líffæra.