papunsësisë

Papunësisë është gjendje ekonomiko-sociale ku personat në moshë pune, të aftë për punë dhe që dëshirojnë të punojnë, nuk janë të angazhuar në një vend pune por janë në kërkim të një pune. Ajo paraqet një nga indikatorët kryesorë të tregut të punës dhe varet nga forca punëtore që është tërhequr nga puna ose që nuk është e përfshirë në punë. Definicioni i papunësisë dallon nga mosaktiviteti total dhe nga punësimi i pjesës së popullsisë.

Papunësia klasifikohet sipas shkaqeve të saj kryesore. Papunësia frictionale bie kur njerëzit kalojnë midis punëve ose në fillim të një karriere, dhe zakonisht është e shkurtër. Papunësia strukturore ndodh kur kërkesat e tregut të punës ndryshojnë dhe personat kanë aftësi ose aftësi të papërshtatshme me mundësitë aktuale të punës. Papunësia ciklike lidhet me ndryshimet që vijnë nga ciklet ekonomike të rritjes dhe rënies së aktivitetit ekonomik. Shkaktimi i saj mund të jetë kompleks dhe shpesh përfshin edhe papunësinë natyrore, që përfshin një pjesë të papunësisë që vazhdon pavarësisht përmirësimit të gjendjes ekonomike.

Matja e papunësisë kryhet kryesisht përmes normës së papunësisë, që është pjesa e fuqi punëtore e pa punësuar dhe në kërkim të punës. Organizatat ndërkombëtare, si ILO, ofrojnë udhëzime për mënyrën e matjes dhe standardet ndërkombëtare. Politikat për të reduktuar papunësinë përfshijnë reformimin e tregut të punës, investimet në arsim dhe trajnime, nxitjen e punësimit, si dhe masa për të kontrolluar informalitetin dhe ristrukturimin e sektorëve me rritje të produktivitetit.

Ndikimet e papunësisë përfshijnë ulje të të ardhurave, rrezik më të madh të varfërisë dhe tensione sociale. Në plane afatshkurtra, fokusohen masat konjukturale; në ato afatgjata, theksohen politikat arsimore dhe të zhvillimit të aftësive për të mbështetur tregun e punës dhe një rritje të qëndrueshme ekonomike.