núkleótíðir

Núkleótíðir eru lífræn sameindir sem eru byggingareiningar kjarnsýra eins og DNA og RNA. Hver núkleótíð samanstendur af þremur hlutum: fosfat hóp, sykur hóp og köfnunarefnis basa. Í DNA er sykursins deoxiríbósi en í RNA er það ríbósi. Köfnunarefnisbasarnir eru adenín (A), guanin (G), sýtósín (C) og týmín (T) í DNA, en í RNA er týmín skipt út fyrir úrasíl (U).

Fosfat hópurinn og sykursins mynda bakbein kjarnsýrunnar, en basarnir hvíla á því. Basarnir tengjast saman með vetnisbondum og mynda þannig tvöfalda helixinn í DNA og aðrar virknir í RNA. Röð basanna í kjarnsýrunni geymir erfðaupplýsingar. Þegar margar núkleótíðir tengjast saman, myndast langar keðjur sem nefnast fjölliður, þar sem hver fjölliða er kjarnsýran sjálf.

Auk þess að vera byggingareiningar kjarnsýra, gegna núkleótíðir einnig mikilvægu hlutverki í líkamanum sem orkugjafar. ATP, eða adenósíntrífosfat, er dæmi um slíkt. ATP er mynt lífsins og veitir orku til fjölmargra frumuferla. Einnig gegna núkleótíðir hlutverki sem boðefni, eins og cAMP (hringlaga mónófosfat AMP), sem taka þátt í boðskiptum innan frumna.