mikrotöne

Mikrotöne, oktav içindeki notaların, geleneksel 12-takım eşit tempolu (12-ET) sistemin ötesinde, daha ince aralıklarla ifade edilmesini sağlayan bir terimdir. Bu aralıklar, semitonun altına inen veya üstüne çıkan tonlar olarak düşünülür ve genelde 1/4 ton (quarter tone) veya daha küçük adımlar halinde tanımlanır. Mikrotöne sistemler, bir oktav içinde farklı sayıda eşit bölme veya just intonation gibi ayrı akor/intonasyon yaklaşımları kullanabilir.

Mikrotöne geleneklerde zengin bir kök vardır. Türk musikisi, Arap ve Fars müziği, Hint karnatı ve Endonezyalı gamelan gibi gelenekler, makam ve dastgah yapılarıyla mikrotonal ayrıntılara dayanır. Ayrıca batı dışı gelenekler, ses üretiminin sınırlı notalarla sınırlı olmaması için mikrotonal dil geliştirmiştir. Günümüzde mikrotonalite, modern besteciler ve perde aralıklarının esnek kullanımıyla birlikte kullanılır.

Yöntemler ve araçlar konusunda, mikrotonal sistemler eşit-temelli (EDO) bölmelere dayalı olarak da uygulanabilir: 24-edo, 19-edo, 31-edo, 53-edo gibi düzenler; ayrıca just intonation ve diğer tonalt yapıların kullanımı da söz konusudur. Notasyon ve performans, özel accidentaller veya yeni simgeler gerektirebilir; bazı çalgılar (ud, saz, çello, ney) ve elektronik enstrümanlar mikroton sınırlarını daha esnek biçimde kullanır.

Tarihsel olarak mikrotonalite, 20. yüzyılda özgün araçlar ve bestecilerle öne çıktı. Harry Partch, Alois Hába, Julián Carrillo, Ivan Wyschnegradsky gibi isimler bu alanda önemli adımlar atmıştır. Günümüzde mikrotöne yaklaşım, dijital tuning ve sentez ile daha erişilebilir ve farklı kültürlerin geleneksel pratiklerine yayılmıştır. Mikrotöne, tonal sınırlar üzerinde yaratıcı olanaklar sunar.