löggjafarstarfi

Löggjafarstarf er ferlið við að hanna, semja og koma löggjöf á framfæri innan ríkisvalds eða sveitarfélaga. Það snýst um að umbreyta stefnu eða áformum í bindandi reglur sem uppfylla stjórnarskrá, mannréttindi og aðrar réttarheimildir. Ferlið nær yfir greiningu á áhrifum, samráð við hagsmunaaðila og almenning, lögfræðilega ígrundun og endanlega samþykkt í löggjafarþingi. Helstu aðilar eru ríkisstjórn eða ráðherrar og ráðuneyti sem vinna frumvarp til laga, lagatextar- og lagagreiningardeildir, ásamt þingnefndum og alþingismönnum. Auk þess geta samtök, stofnanir og almenningur átt þátt í samráði og umsögnum.

Helstu stiglöggarins eru stefnumótun og forvinnsla, gerð frumvarps til laga (texti laganna og gildistökuákvæði), umsagnir og samráð, og þingræðisferli þar sem frumvarpið er afgreitt í nefnd og lagt fyrir Alþingi til atkvæðagreiðslu. Ef lög eru samþykkt, er forseta Íslands talin undirritun og birting í lagasafni; lögin taka síðan gildi samkvæmt ákvörðunum laganna. Eftir gildistöku fylgir framfylgd með reglugerðum, fjárhagsáætlunum og framkvæmd.

Tegundir lagafrumvarpa eru ríkisfrumvarp sem koma frá ríkisstjórn og einkafrumvarp sem einstaklingar eða samtök geta lagt fram. Löggjafarstarf er grundvöllur þess hvernig samfélagið umbreytir stefnu í reglur sem hafa áhrif á daglegt líf fólks og fyrirtækja.