lífsferli

Lífsferli er hugtak í líffræði sem lýsir þeirri hringrás atburða sem lífvera gengur í gegnum yfir ævina. Algeng einkenni lífsferlis eru vöxtur, þroskun, æxlun og dauði; í mörgum tegundum felast einnig umbreytingar eða stig sem hafa áhrif á lífveruna og afkomendur hennar. Lífsferillinn skiptir máli fyrir skilning á þróun, vistfræðilegri samsetningu og aðlögun lífvera að umhverfi sínu.

Stig lífsferlisins eru misjöfn eftir tegund. Sumar lífverur þroskast beint frá fæðingu til fullorðins án mikillar breytingar, en aðrar fara í gegnum metamorphosis og hafa verulegar líkamssbreytingar. Plöntur hafa oft tvíhliða lífsferli (alternation of generations), þar sem kynslóðir eru með mismunandi líkamshluta og lífshætti; t.d. gró sem endurnýjar kynslóð plöntunnar. Sveppir og margar bakteríur hafa einnig flókin lífsferli með spórudreifingu og breytingum á fasa milli haploíd og diploíd.

Fræðin um lífsferli hafa víðtæka þýðingu: þau útskýra hvernig lífverur lifa af og fjölga sér, hvernig þær stunda vöxt og þroska, og hvernig umhverfisbreytingar hafa áhrif á vistkerfi og þróun. Í landbúnaði og verndun tegunda er þekking á lífsferli notuð til að stjórna skaðvöldum, auka uppskeru og verja tegundir sem eru í hættu.