loftslagslíkön

Loftslagslíkön eru tölvugerðir módel sem hermi eftir samspili ýmissa þátta í loftslagskerfi jarðar. Þessi kerfi eru flókin og innihalda andrúmsloftið, höfin, landið, ísinn og lífríkið. Loftslagslíkön eru grunnurinn að vísindalegri rannsókn á loftslagsbreytingum og eru notuð til að skilja fortíð, nútíð og framtíð loftslags jarðar.

Hönnun loftslagslíkana felur í sér að breyta þekktum náttúrulögum, svo sem lögum um varmaflutning, hreyfingu vökva og efnahvörf, í stærðfræðiformúlur. Þessum formúlum er síðan beitt á stóran fjölda þrívíddareininga sem mynda skilgreindan rúmfræðilegan netkerfi sem nær yfir jörðina. Einingarnar eru mismunandi að stærð, allt frá nokkrum kílómetrum upp í hundruð kílómetra.

Hver eining í netinu fær ákveðnar upplýsingar, svo sem hitastig, loftþrýsting, raka og vindhraða. Með því að reikna út hvernig þessir eiginleikar breytast í hverri einingu yfir tímann og hvernig þeir hafa áhrif á nærliggjandi einingar, geta líkön hermi eftir þróun loftslagsins.

Tilgangur loftslagslíkana er margþættur. Þeir hjálpa vísindamönnum að skilja náttúrulegar loftslagssveiflur og áhrif manna á loftslag, eins og losun gróðurhúsalofttegunda. Þeir eru einnig notaðir til að gera spár um framtíðarloftslag, sem er mikilvægt fyrir áætlanagerð og aðlögun að loftslagsbreytingum. Líkönum er stöðugt bætt í gegnum aukin útreikningafl og betri skilning á loftslagskerfinu.