ljóshraða

Ljóshraði, oft táknaður með c, er grundvallarfasti í eðlisfræði. Hann er hraði ljóss og allra boða sem ferðast í tómi. Í tómi er ljóshraðinn nákvæmlega 299 792 458 metrar á sekúndu. Hann er óháður við uppruna ljóss eða hreyfingu mælingar og gegnir lykilhlutverki í mörgum kenningum, þar á meðal í sérstökri afstæðiskenningu.

Sagan og grundvallarþættir: Fyrstu vísbendingarnar um ljóshraða kom fram með athugunum Ole Rømer árið 1676. Síðar gerðu Fizeau (1849) og Michelson–Morley (1887) nákvæmari mælingar og prófanir sem stuðluðu að því að ljóshraðinn væri fasti í tómi. Maxwell-lögin bentu einnig til þess að rafsegulbylgjur ferðist með tilteknum hraða, sem samsvarar c.

Hraði ljóss í efni: Í efnum ferðast ljósið hægar en í tómi; hraðinn minnkar eftir efninu og ræðst af eðli þess. Þetta skýrir fyrirbæri eins og ljósbrot og litróf.

Núverandi skilgreining og notkun: Í SI-einingakerfi er c skilgreindur fasti. Meterinn er skilgreindur sem vegalengdin sem ljósið fer í tómi á 1/299 792 458 sekúndu. Með þessari skilgreiningu er c grundvallarfasti í mælingum og í tækjum eins og GPS.