lausnamiðlun

Lausnamiðlun, eða mediation, er form af ódómstólalegum deilunum sem felur í sér hlutverk hlutlausra miðlara sem leiðbeina deiluaðilum í samræðum með það markmið að ná samkomulagi sem báðir aðilar geta fallist á. Miðlari ákveður ekki úrlausn eða niðurstöðu heldur hjálpar til við að opna rými fyrir samkomulag og veitir aðferðir til að hitta sameiginlega lausn.

Í flestum réttarkerfum er lausnamiðlun valkvæm aðferð, þó að í sumum tilvikum geti hún verið skipuð af dómstólum. Ferlið einkennist af trúnaði og ákvörðunin liggur hjá aðilunum sjálfum; samkomulag sem tekst fæst oft í formlegri samningu eða dómsúrskurði og getur verið fullgilt og bindandi. Miðlarinn heldur hlutlausu hlutverki og færir að stað til að tryggja heildstæðan og sanngjarnan feril.

Ferlið hefst oft með gagnaskipti um málið, val miðlara, undirbúning, sameiginlegum fundi þar sem viðfangsefni eru rædd, einkamálaskipti (caucuses), samningaferli og endanleg uppgjör og undirskrift. Miðlarinn getur nýtt aðferðir eins og hringborðssamráð eða áherslu á hagsmuni til að koma auga á þau hagsmuni sem liggja að baki stöðum.

Notkun lausnamiðlunar nær yfir fjölbreytt svið: fjölskyldumál (aðskilnað eða uppeldi barna), borgaraleg mál (samninga- eða eignamálin), vinnustaðarmál (deilur milli starfsmanna eða milli fyrirtækja), viðskiptadeilur og alþjóðleg mál. Kostir hennar eru meðal annars minni kostnaður og styttri tími en fyrir dómstólarfleiðingar, varðveitt sambandi milli aðila og sveigjanleiki í lausninni. Hins vegar gefur hún ekki afgerandi úrlausn og tekst hún ekki alltaf, sérstaklega þegar of mikill valdahlutfall eða öryggismál eru til staðar.

Mediators hafa almennt þjálfun í miðlun og eru bundnir af siðareglum sem krefjast hlutleysi, trúnaðar og upplýsingar um hluti máls. Í mörgum löndum er starfsemin skipulögð af samtökum sem veita staðlaða menntun og staðfestingu fyrir miðlara, og sum vinstri stjórnvalda eða dómstólakerfi bjóða upp á opinber eða samningstengda lausnamiðlun.

---