kostnaðarháð

Kostnaðarháð er íslenskt hugtak sem lýsir aðferðum, ákvörðunum eða verðmyndun sem byggist á kostnaði sem hlýst af rekstri, framleiðslu eða innkaupum. Orðið er samsett úr kostnaður og háður (eða háð) og þýðir beint “háður kostnaði.” Það er notað sem lýsingarorð eða í samsetnum orðasamböndum til að tjá að kostnaður skipti mikilvægu hlutverki í ákvörðunum eða greiðslum.

Í viðskiptum er algengt að tala um kostnaðarháða verðlagningu, þar sem verð vörunnar eða þjónustunnar er sniðið út frá framleiðslu- eða rekstrarkostnaði, oft með álagi til að ná tilætluðum hagnaði eða til að endurheimta gjöld.

Í reikningshaldi og kostnaðarúthlutun er kostnaðarháð dreifing notuð til að dreifa óbeinum kostnaði samkvæmt tilteknu drifkosti, svo sem hlutfalli við notkun, umfang verkefna eða aðra mælikvarða sem lýsir raunflæði kostnaðar.

Í opinberri fjármálastjórn og í heilbrigðisþjónustu getur kostnaðarháð endurgreiðsla eða fjármögnun þýtt að greiðslur ráðist af tilgreindum eða raunverulegum kostnaði innan fyrirfram gefinna reglna og ramma.

Gildissvið kostnaðarháðra aðferða felur í sér að þær geta veitt skýra og fyrirframgefin viðmið, en hafa samt þann aukaatriði að geta dregið úr hvata til að auka hagkvæmni ef endurgreiðslu- eða verðbólguferli byggist beint á raunkostnaði. Viðfangsefnið krefst nákvæmni í mælingu kostnaðar til að forðast rangfærslur.

Tengdir hugtök eru kostnaðarháð verðlagning og kostnaðarúthlutun.