kosnað

Kosnað, einnig þekktur sem kostnaður, er hugtak í hagfræði og rekstri sem lýsir verðmæti þeirra fjármunar sem þarf til að framleiða eða afla vara og þjónustu. Hann nær yfir beinan útlag (beinn kostnaður) og tækifæriskostnað (óbein útlag). Í bókhaldi er oft talað um raunverulegan peningoutlag, en í hagfræðilegri nálgun er kosnaður einnig metinn með tækifæriskostnaði, þ.e. því sem hefði mátt afla ef önnur ákvörðun hefði verið tekin.

Kostnaður skiptist oft í fasta og breytilega. Fastur kostnaður er sá kostnaður sem helst óbreyttur með stuttan tíma; dæmi eru leiga og föst laun. Breytilegur kostnaður stafar af framleiðslumagninu og breytist með því; hann vex með aukinni framleiðslu. Heildarkostnaður er summa fasta og breytilega kostnaðar, og kostnaður á hverja einingu er heildarkostnaður deilt með framleiðslumagninu.

Kostnaður er grundvöllur ákvarðana um verðlagningu, framleiðslu og fjárfestingar. Í opinberri stefnumótun eru oft notaðar kostnaðar- og ávinningagreiningar til að bera saman fyrirætlanir og meta þær út frá hagkvæmni. Einnig er horft til annarra þátta, svo sem ytri kostnaðar eða samfélagslegra áhrifa.