izotropowy

Izotropowy – od greckiego iso (równy) i tropos (kierunek) – opisuje cechę lub właściwość, która jest identyczna we wszystkich kierunkach. W naukach fizycznych mówimy o izotropii, gdy wartość danej własności nie zależy od kierunku pomiaru.

W naukach materiałowych i optyce izotropia odnosi się do właściwości, które są niezależne od orientacji. Przykładowo ciecz i gaz są zwykle izotropowe pod względem właściwości fizycznych; w ciałach stałych wiele materiałów krystalicznych jest anisotropowych, podczas gdy materiały polikrystaliczne o równomiernym rozkładzie ziaren często wykazują izotropowość makroskopową. W optyce materiał izotropowy ma ten sam współczynnik załamania w każdym kierunku, co eliminuje zjawisko dwójłomności (birefringencji).

W kontekście kosmologii izotropia opisuje wygląd wszechświata z każdej strony: na dużą skalę ciała mają takie same cechy niezależnie od kierunku obserwacji. Zasada kosmologiczna łączy izotropię z jednorodnością — oba założenia nie muszą być doskonałe, ale obserwacje kosmicznego mikrofalowego promieniowania tła wykazują niewielkie anizotropie, które dostarczają informacji o strukturze kosmosu.

Termin izotropowy jest używany w wielu dziedzinach nauki, a jego przeciwieństwem jest anisotropia, czyli różnorodność właściwości w zależności od kierunku.