isimfiilzarfl

İsim-fiil zarfları, türkçe dilbilgisinde isim fiili kökünden türeyen zarfları ifade eden bir terim olarak kullanılır. Bu zarflar, cümlede fiili, sıfatı veya tüm cümleyi belirtmek amacıyla adverbial (zarf) işlevi görür. Genelde zarf fiilleriyle eş anlamlı olarak değerlendirilen bazı kaynaklarda isim-fiil kökenli zarflar, "-arak/-erek", "-ıp/-ip", "-madan/-meden" gibi eklerle oluşturulur ve ana fiilin önüne veya sonuna gelir.

Formation ve örnekler:

- Zarf fiilinin yaygın biçimleri olan -arak/-erek ile kurulur: “Koşarak geldi.” Bu durumda fiil, hareketin biçimini ifade ederken cümledeki ana yüklemi nitelendirir.

- -ıp/-ip yapıları, ardışık eylemi veya bağlaştırmayı gösterir: “Yemek hazırlayıp oturduk.”

- -madan/-meden şeklindeki zarflar, olumsuzluk veya engel taşır: “Çalışmadan önce kahvesini içti.”

- Bazı durumlarda isim fiili kökenli zarflar, bağlam içinde amaç, sebep veya şart belirtir: “Görüşmeye katılarak projeyi hızlandırdı.”

Kullanım ve işlev:

- İsim-fiil zarfları, cümlede fiilin nasıl gerçekleştiğini, hangi koşullarda, ne zaman veya hangi amaçla yapıldığını belirtir.

- Disiplinler arası çalışmalarda, bu tür zarfların ifade gücü, anlatımın akışını ve netliğini artırır.

- Türkçe’de zarf-fiil üretiminin standart formu çoğu zaman -arak/-erek, -ip/ -ıp, -madan/-meden gibi eklerle gerçekleştirilir; isim fiil kaynaklı zarflar ise bağlama göre bu zarfların işlevini tamamlar veya güçlendirir.

İsim-fiil zarfları, zarf fiillerinin bir alt kola olarak veya bazı gramer tanımlarında ayrı bir başlık altında ele alınabilir; çoğu kaynaktan ortak amaç, cümlede eylemin yönünü ve bağlamını belirlemektir.