inwokacja

Inwokacja, wywodząca się z łacińskiego invocatio, to termin używany w języku polskim do opisania aktu wezwania lub zwracania się do wyższych mocy, bogów, muz lub duchów. Jest to moment, w którym podmiot prosi o obecność, błogosławieństwo, inspirację lub ochronę, najczęściej na początku ceremonii, nabożeństwa lub dzieła literackiego. Inwokacja może mieć charakter rytualny, modlitewny lub retoryczny.

W kontekście religijnym inwokacja występuje jako zwrócenie się do Boga, Ducha Świętego, aniołów lub świętych. Celem bywa prośba o obecność boską, prowadzenie, ochronę czy błogosławieństwo dla uczestników obrzędu. W praktyce liturgicznej może towarzyszyć formuła otwierająca modlitwę lub rytuał, czasem prowadząca do dalszej części obrzędów.

W literaturze i retoryce inwokacja opisuje natomiast wezwanie muz, bogów lub innych nadprzyrodzonych sił na początku utworu, eposu czy przemówienia. Służy podkreśleniu powagi dzieła, nadaniu mu natchnienia lub ustanowieniu tonacji i tematu. Klasyczna epika często rozpoczyna się od inwokacji do Múz, a podobne zabiegi obecne są również we współczesnej poezji.

W polskiej nauce termin ten funkcjonuje w różnych dziedzinach, w tym teologii, literaturoznawstwie i retoryce. Analizuje się wtedy funkcję i pozycję inwokacji w szerszym kontekście tekstu lub praktyki rytualnej, odróżniając ją od samej modlitwy jako czynności wezwania od treści prośby. See also: invocatio, modlitwa, muz.