hidrohalokarbonët

Hidrohalokarbonët, gjithashtu të njohur si haloalkane ose halogenalkanë, janë komponime organike që përmbajnë vetëm karbon, hidrogjen dhe një ose më shumë atome halogjeni. Halogjenet më të zakonshme të gjetura në këto molekula janë fluori (F), klori (Cl), bromi (Br) dhe jodi (I). Këto përbërje mund të konsiderohen derivate të alkaneve ku një ose më shumë atome hidrogjen janë zëvendësuar me atome halogjeni.

Struktura e hidrohalokarbonëve mund të jetë e thjeshtë, siç është klorometani (CH3Cl), ku një atom hidrogjen nga metani (CH4) është zëvendësuar me klor. Ato gjithashtu mund të kenë struktura më komplekse me zinxhirë të degëzuar ose ciklikë, si dhe me disa atome halogjeni të lidhura në molekulë. Vendndodhja dhe lloji i halogjenit ndikojnë ndjeshëm në vetitë fizike dhe kimike të hidrohalokarbonit, duke përfshirë pikën e vlimit, tretshmërinë dhe reaktivitetin.

Hidrohalokarbonët gjejnë aplikime të shumta në industri. Shumë prej tyre përdoren si tretës për shkak të aftësisë së tyre për të shpërndarë një gamë të gjerë të substancave organike. Ata gjithashtu janë ndërmjetës të rëndësishëm në sintezën e përbërjeve të tjera organike, duke u përdorur në prodhimin e plastikave, pesticideve dhe farmaceutikave. Megjithatë, disa hidrohalokarbonë, veçanërisht ato që përmbajnë klor dhe bromo, kanë qenë të lidhura me dëmtimin e shtresës së ozonit dhe ndryshimet klimatike, duke çuar në kufizime dhe ndalime të përdorimit të tyre në shumë vende.