glukozës

Glukozë është një sheqer monosakarid me formulë kimike C6H12O6. Ai ekziston në formë të hapur dhe në formë të ciklizuar si α- dhe β-anomerë, duke mundësuar mutarotacion ndërmjet tyre. Glukozë është një nga karbohidratet më të përhapura në natyrë dhe burimi kryesor i energjisë për qelizat e të gjitha organizmave.

Në organizëm, glukozë hyn në qelizë dhe fillon glikolizën, një seri reaksionesh që prodhojnë ATP dhe piruvat. Pas glikolizës, piruvati mund të futet në ciklin e Krebsit dhe fosforilimin oksidativ për të prodhuar më shumë ATP, ose të përdoret në fermentim në kushte anaerobe. Glukozë mund të ruhet si glikogjen në mëlçi dhe në muskulla dhe shërben si burim për rrugët biosintetike si prodhimi i riboz-5-fosfat dhe NADPH në rrugën e fosfatit të pentozave.

Burimet ushqimore të glukozës përfshijnë fruta, perime, mjaltë dhe drithëra. Niveli i glukozës në gjak rregullohet nga hormonët insulinë dhe glukagon. Në të rriturit që janë të shëndetshëm, niveli i glukozës në gjak është rreth 3.9–5.5 mmol/L në agjërim (rreth 70–100 mg/dL). Deviacionet nga këto vlera mund të tregojnë hipoglicemi ose hiperglicemi, të cilat lidhen me diabetin dhe çrregullime të metabolizmit të glukozës.

Glukozë është themeli i shumë rrugëve metabolike. Ajo kontribuon në prodhimin e energjisë për qelizat përmes glikolizës dhe përdoret gjithashtu në rrugë bank 'biosintetike' si ruajtja e glikogjenit dhe sinteza e molekulave biokimike si riboz-5-fosfati.