fríverslunarsamningar

Fríverslunarsamningar eru alþjóðlegir samningar sem gerðir eru milli tveggja eða fleiri ríkja til að draga úr eða afnema tolla og aðrar hindranir á viðskiptum með vörur og þjónustu. Markmiðið með slíkum samningum er að auðvelda og auka milliríkjaviðskipti, sem getur leitt til aukinnar hagvaxtar, meiri samkeppni og lægra verðs fyrir neytendur.

Þessi samningur getur falið í sér aðildarríkin lækki eða afnemi tolla á innfluttum vörum, fjarlægi magnbundnar takmarkanir eins og innflutningskvóta, og samræmi reglur og staðla sem tengjast viðskiptum. Stundum taka fríverslunarsamningar einnig til þjónustuviðskipta, fjárfestinga, hugverka og annarra þátta sem tengjast alþjóðlegri verslun.

Dæmi um fríverslunarsamninga eru Norður-Ameríkusamband um fríverslun (NAFTA), sem síðar var endurnýjað sem Bandarísk-Mexíkósk-Kanadískt samkomulag (USMCA), og Evrópska efnahagssvæðið (EES). Ísland á aðild að EES og hefur auk þess gert tvíhliða fríverslunarsamninga við ýmis önnur ríki.

Fríverslunarsamningar geta haft bæði jákvæð og neikvæð áhrif á aðildarríkin. Þótt þeir geti stuðlað að hagvexti og aukinni neytenda velferð, geta þeir einnig leitt til samkeppni sem skaðar ákveðnar innlendar atvinnugreinar eða haft áhrif á staðla í umhverfis- og félagsmálum. Því er mikilvægt að meta áhrif slíkra samninga vandlega.