fagositlerin

Fagositler, fagositoz yoluyla patojenleri ve ölü ya da hasarlı hücreleri yok eden bağışıklık sistemi hücreleridir. Bağışıklığın doğal (innate) bileşenlerinden olan fagositler, enfeksiyon bölgelerine hızla hareket eder ve mikroorganizma yükünü azaltır. İnsanlarda en önemli profesyonel fagosit türleri neutrofiller, monositler/macrofajlar ve dendritik hücrelerdir; dokularda ayrıca Kupffer hücreleri, mikroglia gibi fagositoza katılan hücreler de bulunur.

Fagositoz süreci şu aşamalardan oluşur: patojenlerin patojen eşiklerini tanıyan reseptörler veya antikor ve kompleman gibi opsonizasyonla işaretlenmesiyle fagositler tarafından algılanması; hücre zarı ile patojeni çevreleyerek fagosom oluşumu; fagosomun lizozomla birleşerek fagolizosom oluşturması; enzimler ve reaktif oksijen türleriyle patojenin parçalanması ve yıkımı. Pek çok fagosit, sindirimin ardından antijen parçalarını MHC sınıf II üzerinden lenfositlere sunarak adaptif bağışıklığın aktive edilmesine katkıda bulunur.

Fagositlerin rolü bağışıklığın iki ana yönünü birbirine bağlar: hızlı, doğal savunmayı sağlar ve patojenleri temizlerken, aynı zamanda antijen sunumu yoluyla adaptif yanıtın tetiklenmesini kolaylaştırır. Ayrıca ölü hücrelerin ve hücre enkazının temizlenmesiyle doku homeostazını destekler ve inflamasyonun düzenlenmesine katkıda bulunur. Klinik olarak fagosit fonksiyonlarında bozukluklar, tekrarlayan enfeksiyonlara neden olabilir; kronik granülomatöz hastalık NADPH oksidaz eksikliği gibi durumlar fagositoz ve mikroorganizma öldürme kapasitesini azaltır.