energinë

Energjia është aftësia për të kryer punë ose për të shkaktuar ndryshim në një sistem fizik. Ajo vjen në forma të ndryshme dhe mund të konvertohet nga një formë në tjetrën. Format kryesore përfshijnë energjinë kinike (lëvizja), energjinë potenciale (pozicioni), energjinë termike (temperatura), energjinë kimike (mbledhjen e energjis në lidhjet mes grimcave), energjinë elektrike, energjinë radiative dhe energjinë bërthamore. Energjinë mund të transferohet nga një trup në tjetrin dhe të kalojë midis formave përmes konvertimeve të ndryshme. Sipas ligjit të konservimit të energjisë, në një sistem të mbyllur energjia nuk krijohet dhe as nuk shkatërrohet; ajo vetëm zhvendoset dhe konvertohet nga një formë në tjetrën.

Burimet e energjisë ndahen në burime primare dhe energji të prodhuar nga përpunimi. Burimet primare përfshijnë energjinë diellore, erën, hidroenergjinë, energjinë gjeotermale, biomasa dhe karburantet fosile (qymyri, nafta, gaz). Energjia bërthamore vjen nga ndryshimi i energjisë së brendshme të atomeve. Energjia elektrike është një formë energjie që shpesh shërben si mbartëse për përdorimin në shtëpi, industri dhe transport. Përdorimet kryesore përfshijnë ngrohjen dhe ftohjen, ndriçimin, transportin dhe proceset industriale.

Ndërlidhja midis energjisë, mjedisit, ekonomisë dhe sigurisë është thelbësore. Sfidat moderne përfshijnë rritjen e eficiencës, uljen e emetimeve të gazeve serrë dhe zhvillimin e burimeve të qëndrueshme të energjisë, si dhe përmirësimin e infrastrukturës së rrjetit elektrik. Transicioni drejt një ekonomie më të gjelbër kërkon qasje të drejtë dhe akses të barabartë për të gjitha grupet e konsumatorëve, rritje të sigurisë energjetike dhe një përdorim më efektiv të burimeve në dispozicion.