eksternalismu

Eksternalizm, zwany także eksternalizmem w filozofii umysłu i epistemologii, to zbiór poglądów utrzymujących, że pewne stany umysłowe—zwłaszcza treść myśli i uzasadnienie poznawcze—są w znacznym stopniu zależne od czynników zewnętrznych, takich jak środowisko, lingwistyczne praktyki i faktycznie działające mechanizmy poznawcze. W przeciwieństwie do internalizmu, który twierdzi, że treść i uzasadnienie są w dużej mierze zakorzenione w stanach wewnętrznych podmiotu, eksternalizm podkreśla rolę świata zewnętrznego w określaniu znaczenia i prawdy.

W filozofii umysłu wyróżnia się eksternalizm treściowy: koncepcja, że treść przekonań zależy od kontekstu zewnętrznego. Klasyczny przykład to myśl Putnama o Ziemi bliźniaczej (Twin Earth): osoba posługująca się słowem „woda” na Ziemi i „woda” na Ziemi bliźniaczej może mieć różne treści myślowe, mimo że używane terminy wyglądają tak samo. Inne przykłady to argumenty Burge’a o zewnętrznej naturze treści łudzących myślowych i rolach praktyk językowych, a także rozwijające się podejścia z zakresu semantyki eksternalnej w związku z teorią treści informacji (Dretske, Stalnaker) i korespondencyjno-kauzalnymi modelami referencji (Kripke).

W epistemologii eksternalizm obejmuje poglądy takie jak reliabilizm, według którego uzasadnienie i wiedza zależą od zewnętrznie skutecznych procesów poznawczych, a nie od subiektywnej pewności. Nozickowska teoria „śledzenia” (tracking) stanowi przykład takich rozwiązań. Krytycy internalizmu podnoszą, że treść i uzasadnienie muszą być konstruowane w sposób możliwy do zindywidualizowania wewnątrz umysłu, co prowadzi do długich sporów o naturę wiedzy i treści. Eksternalizm pozostaje wpływową, kontrowersyjną linią badań, która kładzie nacisk na wpływ środowiska i praktyk społecznych na to, co myślimy i dlaczego wierzymy.