dönütürerek

Dönütürerek, Türkçede zarf-fiil (adverbial participle) olarak kullanılan ve bir eylemin nasıl yapıldığını belirten bir ifadedir. Anlamı çoğunlukla “dönerek” ya da “döndürerek” olarak çevrilebilir; özellikle bir nesnenin dönme veya çevirme yoluyla hareket ettiği durumları betimler. Bu tür zarf-fiiller, eylemin yöntemini gösterdiği için cümlede ana fiilden önce ya da sonra gelebilir.

Kullanım açısından dönütürerek ifadesi, daha çok resmi, betimleyici veya teknik metinlerde karşımıza çıkar. Günlük konuşmada daha yaygın olan -erek/-ar ekli zarf-fiillerin bazı varyasyonları arasında yer alabilir, ancak dönütürerek ifadesi daha nadir ve bazı bağlamlarda tercih edilebilir. Dönütürerek ile ifade edilen anlam, dönmek, çevirmek veya mekanik bir işlemi vurgulayan anlatımlarda özellikle belirginleşir.

İlgili yapılar arasında zarf-fiil oluşumunu gösteren -erek/-ar ekleri ve kökün anlamını taşıyan temel fiiller bulunur. Dönütürerek, dön- kökünün bir işlevi olarak dönme/yön değiştirme eylemini yöntemi olarak vurgulayan bir örnektir ve benzer anlamı taşıyan “döndürerek” ya da “dönerek” ile karşılaştırılabilir.

Örnekler:

- Kapıyı dönütürerek açtı.

- Makineyi dönütürerek çalıştırdı.

Dış bağlantılar; Türkçede zarf-fiil yapıları, -erek/-ar ekleri ve dönüştürme süreçleri konularında kaynaklar dönütürerek gibi ifadelerin kullanımını açıklar. Dönütürerek, teknik ve betimleyici yazıların anlatım zenginliğini artırmak için tercih edilen, nadir görülen bir zarf-fiil biçimidir.