aðhæfinga

Aðhæfing er fullyrðing eða setning sem sett er fram sem forsendur í rökfærslu. Hún er sú staðhæfing sem reynt er að sannfæra með rökhætti, sönnunargögnum eða öðrum röklegum forsendum. Í rökfræði, vísindum og daglegu tali er aðhæfing notuð til að styðja niðurstöðu; hún getur verið staðhæfing um heiminn, gildishlaðin skoðun eða fræðileg kenning.

Í notkun rökfræðinnar getur hver rökfærsla byggst á einni eða fleiri aðhæfingum sem styðja hana. Nokkrar aðhæfingar geta sjálfstætt henkast til einhvers eða samanlagt mynda þær forsendur fyrir útkomu eða ákvörðun. Í vísindum eru aðhæfingar oft stofnar sem prófaðar eru með gögnum og endurteknum tilraunum; í lagalegum og stjórnmálalegum textum eru þær studdar með lagaskyldu, reglum eða sönnunargögnum.

Gæði aðhæfinga eru metin eftir skýrleika, viðeigandi sönnunargildi, réttu sambandi við aðrar forsendur og samræmi við samhengi. Þær ættu að vera správanlega einfaldaðar, nákvæmar og að standast gagnrýni. Ef aðhæfing er óljós, full af rugningi eða óstudin, minnkar hún trúverðugleika röksemdarinnar.

Algeng vandamál tengjast tvíræðni, yfirlegu fremstúsna, rökleysu eða hringrök. Til að meta aðhæfingu þarf að skoða hvaða gögn styðja hana, hversu vel hún stendur með öðrum forsendum og hvort hún leiðir á sanngjörna niðurstöðu. Sjá einnig rökfræði, sönnunargögn og fullyrðingar.