aðgangsleiðir

Aðgangsleiðir eru leiðir, kerfi eða aðferðir sem gera aðgang að tilteknum kerfum, svæðum eða gagnasöfnum mögulegan. Þær eru notaðar bæði í líkamlegu umhverfi og í upplýsingatækni til að stýra hverjir hafa aðgang og hvaða upplýsingar þeir mega skoða eða nota.

Aðgangur byggist venjulega á þremur þáttum: auðkenningu (hver þú ert), heimild (hvert máttu komast) og stjórnunar aðgangs (ráðstafanir sem takmarka óleyndan aðgang). Í tölvukerfum felur þetta oft í sér notendanafn og lykilorð, auk öryggisráðstafana eins og tveggja þætta auðkenningar. Heimildir eru skilgreindar af kerfisstjórum og ákvarða hvaða gögn og þjónustu má nálgast.

Físískar aðgangsleiðir eru dæmi hurðir með læsingum, staðsetningarmerkingar og eftirlitskerfi. Í netumhverfi og forritun felur hugtakið aðgangsleiðir einnig í sér réttindi og takmarkanir sem ákvarða hvaða notandi eða forrit má nálgast ákveðin gögn eða þjónustu, oft með aðgangsstjórn (access control).

Öryggi og rekstur krefst ráðstafana eins og reglulegra endurskoðana á heimildum, takmörkunar aðganga og notkun logs til eftirfylgni. Aðgangsleiðir eru grunnþættir í rekstri kerfa, bygginga og þjónusta og þurfa að fara eftir persónuvernd, lögum og reglum um öryggi upplýsinga.