Wydajnosc

Wydajność to pojęcie z zakresu ekonomii i inżynierii odnoszące się do stosunku efektu do nakładów poniesionych na jego uzyskanie. W praktyce oznacza, ile produktu, energii lub innego wyniku uzyskujemy z danego zasobu. W zależności od kontekstu wyróżnia się różne rodzaje: wydajność energetyczna (output energii w stosunku do energii zużytej), mechaniczna (sprawność maszyn), ekonomiczna lub produkcyjna (ilość wytwarzanego dobra w określonym czasie lub przy określonych nakładach). Wydajność pracy opisuje zaś, ile jednostek outputu wyprodukowano przez pracownika lub zespół w danym czasie.

Pomiar wydajności zwykle przyjmuje postać stosunku wyników do nakładów: wydajność = output / input, podawana w jednostkach zależnych od kontekstu, np. ton na godzinę, kWh na wyprodukowaną jednostkę, czy jednostek produktu na godzinę pracy. W praktyce różne miary mogą uwzględniać jakość, straty surowców i koszty.

Czynniki wpływające na wydajność to technologia, projekt procesów, utrzymanie maszyn, kwalifikacje pracowników, organizacja pracy i dostępność surowców. Dążenie do wysokiej wydajności często idzie w parze z innymi celami, takimi jak oszczędność energii czy redukcja odpadów, dlatego pojęcie to rozróżnia się od efektywności, która obejmuje także skuteczność realizacji celów przy minimalizacji negatywnych skutków.

W zastosowaniach technicznych i ekonomicznych pojęcie wydajności jest szerokie: od projektowania maszyn i optymalizacji procesów po ocenę algorytmów komputerowych i systemów energetycznych.