Viðmiðanna

Viðmiðanna er hugtak sem vísar til allra viðmiða, krafna eða leiðbeininga sem notaðar eru til að meta, samanburða eða leiðbeina athöfnum og ákvörðunum. Þau geta verið skilgreind sem mælanleg skilyrði, gildi eða reglur sem nota þarf til að uppfylda ákveðin markmið eða gæðakröfur. Orðið víðarar til nota í mörgum geirum: löggjöf og stefnumótun nýta viðmið til að skilgreina samræmi og matsupplyr; menntakerfið skilgreinir viðmið um námsárangur og mat; vísindi og tæknigeirinn nota viðmið sem vísbendingar fyrir endurtekning og samanburð; atvinnulífið og fagfélög hafa viðmið sem tryggja gæði, öryggi og samkeppnishæfni; í daglegu lífi eru félagsleg viðmið þau sem hjátrú, siðir og væntingar móta samskipti.

Málnotkunarmunur milli viðmiða og reglna liggur í því að viðmið leitast að mælanlegum eða almennt samþykktum forsendum fyrir mat eða ákvörðun en reglur hafa oft beinan bann eða fyrirskipun. Viðmið geta verið formleg, t.d. í löggjöf, staðlum eða siðareglum, eða óformleg, eins og faglegar eða menningarlegar hefðir sem móta hegðun í samfélaginu.

Dæmi um notkun: byggingaröryggisviðmið, matsviðmið í kennslu, eða félagsleg viðmið sem stýra samveru og samskiptum. Auk þess stuðla viðmið að samræmi og endurtekningum, bæði innan stofnana og milli mismunandi aðila.