Verðteyjanleiki

Verðteyjanleiki er mæling í hagfræði sem lýsir hversu mikið magn vöru eða þjónustu breytist þegar verð hennar breytist. Helstu gerðir eru verðteyjanleiki á eftirspurn (PED) og verðteyjanleiki á framboði (PES). PED segir til um hversu viðbragð magn eftirspurnar er við verðbreytingu, en PES segir til um hversu mikið magn framboðs breytist við verðbreytingu.

Til að reikna PED er hlutfallsbreytingin í magni deilt með hlutfallsbreytingunni í verði: PED = (%ΔQd)/(%ΔP). Ped er venjulega neikvætt vegna sambandinu milli verð og eftirspurnar, en stærðin gefur magn:** stærra gildi þýðir elstari (elastísk) eftirspurn, það sem eftirspurn er óelastísk ef gildi er minna en 1, og gildi tæt ef PED = 1 (einu lagi). PED getur breyst eftir vöru, markaði, tíma og væntingum.

PES mælivísi breytingar í framboði eftir verðbreytingu og er almennt jákvætt, þó gildi geti verið breytileg eftir markaði og tíma. Auk PED og PES eru aðrir tengdir mælikvarðar, s.s. tekjuverðteyjanleiki sem sýnir hvernig eftirspurn breytist með tekjum, og krossverðteyjanleiki sem metur áhrif verðbreytinga annarra vara á eftirspurn eftir þeirri vöru.

Notkun verðteyjanleika stuðlar að spá fyrir um áhrif verðbreytinga á tekjur og hagkvæmni ákvarðana, bæði í fyrirtækjum og í stefnumótun. Takmarkanir fela í sér að gildin eru staðbundin, breytast með tíma og eru háð markaði og aðferðafræði.