Verðbréfaviðskipti

Verðbréfaviðskipti eru kaup og sölu verðbréfa á fjármálamörkuðum. Helstu verðbréf eru hlutabréf, skuldabréf og önnur fjárfestingaverkfæri. Viðskipti fara fram með milligöngu verðbréfafyrirtækja sem annast framkvæmd, greiðslur og uppgjör fyrir viðskiptavini. Markmið þeirra er að stuðla að greiðri verðmyndun, likri aðgangi að fjármagni og öryggi viðskiptanna.

Markaðurinn skiptist í frummarkað (útgáfa nýrra verðbréfa) og sekjundermarkað (viðskipti með verðbréf sem þegar eru í dreifingu). Í Íslandi er Nasdaq Iceland stærsta viðskiptahlað í verðbréfum og sinnir skipulagðri uppbyggingu hlutabréfa- og skuldabréfamarka. Einnig eru viðskipti utan formlegrar mörku (OTC) framkvæmd milli aðila á tilvísunir hátt.

Helstu þátttakendur í verðbréfaviðskiptum eru fjárfestar (einstaklingar og stofnanir), verðbréfafyrirtæki sem milliliðar, útgefendur verðbréfa og innistæðuhaldarar eða greiðslukerfi. Verðbréfaviðskipti byggja á kaupa- og söluhreyfingum fjárfestinga og nautn upplýsinga- og gagnsæis, auk þess sem þau stuðla að fjárfestingu, eignasöfnun og fjármögnun fyrirtækja.

Ferlið felst í að pöntun er sett fram (t.d. markaðspöntun eða takmörkunarpöntun), framkvæmd er leitað á viðeigandi markaði eða milli aðila og uppgjör lokast. Uppgjör felur í sér að verðbréf og greiðslur skiptast milli aðila og innstæður/ eignir færast í viðeigandi kerfi. Verðbréf uppfærast í nafnskrá og uppgjörsferli eru framkvæmd í samræmi við reglur og þjónustuaðila.

Reglur og eftirlit: Verðbréfaviðskipti eru undir eftirliti Fjármálaeftirlitsins (FME) og reglum um verðbréfamarkaðinn. Lög og leiðbeiningar kveða á um gagnsæi, upplýsingar og vernd fjárfesta, sem stuðla að stöðugu og traustu markaði.

Áhrif og mikilvægi: Verðbréfaviðskipti útiloka fjárfestingarflækjur, tryggja fjárfestingarval og auðvelda fjármögnun fyrirtækja. Með skilvirkri verðmyndun og gegnsæi stuðla þau að stöðugu hagkerfi og tengingu innlendra og erlendra fjárfesta.