Stjórnunar

Stjórnunar er hugtak sem lýsir þeirri starfsemi að leiða, samræma og hafa yfirumsjón með rekstri stofnunar eða verkefna til að ná markmiðum þess. Hún felur í sér áætlanagerð, skipulag, forystu, ákvarðanatöku og eftirlit með vinnu, auðlindum og upplýsingum.

Stjórnunarfræði og stjórnun er notuð í mörgum geirum, svo sem í fyrirtækjum, opinberri stjórnsýslu og NGO-samtökum. Hún byggist á markmiðssetningu, ákvarðanatöku og framkvæmd; hún leitast við að hámarka frammistöðu og nýtingu auðlinda með sem skilvirkastum hætti.

Helstu kenningar stjórnunar eru frá klassísku tímabili: Taylorismi (verkaskipti og hagkvæmni) og Fayola kenningar um fimm grunnstörf stjórnunar: áætlun, skipulag, forysta, samræming og eftirlit. Síðar komu kerfis- og aðlögunarkenningar sem leggja áherslu á samspil starfsfólks, ferla og tækni, auk breytingastjórnunar og leiðtogakenninga.

Stjórnunarstarfsemi er mikilvæg í fyrirtækjum, opinberri stjórnsýslu og sveitarfélögum, og hún mótar rekstur, gæði þjónustu og fjármálastýringu. Nútíminn leggur einnig áherslu á gagnsæi, siðferði og sjálfbæra stefnumótun.