Snjalltækjum

Snjalltækjum, eða snjalltækni, vísa til tækja sem geta tengst neti eða öðrum tækjum, safnað gögnum og unnið úr þeim, auk þess að geta stjórnað kerfum eða ferlum. Þau hafa oft skynjara, örgjörü og samskiptamöguleika og eru nánast alltaf undir stjórn forrita eða fjarstýringar. Dæmi eru farsímar, snjallheimilistæki (ljósastýring, hitastjórnun, öryggiskerfi), fatnaður með skynjum og iðnaðar- eða landbúnaðartæki sem safna upplýsingum og stýra rekstri.

Helstu einkenni snjalltækja eru samspil skynjara, úrvinnslu og tenginga. Þau safna upplýsingum um umhverfi eða notendur, úrvinnsla fer fram á staðnum eða í skýinu og gögnin miðla til notenda eða annarra kerfa. Tækin nota venjulega samskiptaprotóól eins og Wi‑Fi, Bluetooth, Zigbee eða Z‑Wave, og stundum farsímanet. Öryggi og persónuvernd eru mikilvægir þættir vegna þess að mörg tæki safna persónulegum gögnum.

Notkun snjalltækja nær yfir heimili, atvinnulífið og opinbera kerfi. Í heimili eru þau oft notuð til að stjórna lýsingu, hitastigi, öryggiskerfi og orkunotkun. Í iðnaði og borgarumhverfi stuðla þau að gagnavinnslu, eftirliti og sjálfvirkri stjórnun framleiðslu, flutninga og þjónustu.

Að lokum eru mikilvægar áskoranir og reglur. Persónuvernd, öryggi og samhæfni milli kerfa eru viðfangsefni. GDPR og aðild að ES- og EES-svæðum gilda á Íslandi, og fyrirtæki þurfa að uppfylla skýrar persónuverndarskyldur, nægjanlegt öryggi og gagnsæi um hvernig gögn eru notuð og geymd. Framtíðin gæti falið í sér meiri samþættingu við gervigreind, aukna úrvinnslu í kantinum (edge computing) og betri aðlögun að sjálfbærni.