Sjálfsþekkingu

Sjálfsþekkingu er fyrirbæri sem lýsir vitneskju einstaklings um eigin hugsanir, tilfinningar, hvötir, eiginleika og gildismat. Hún nær bæði descriptive þekkingu á sjálfinu og evaluative þekkingu sem byggir á sjálfsmynd og gildismati. Sjálfsþekking getur falist í innsæi um eigin hugarástand og í færni til að meta og skilgreina sterkleika og veikleika, markmið og langanir.

Fræðilegur bakgrunn: Í heimspeki og sálfræði er sjálfsþekking oft skoðuð sem bæði beint innsæi og þekking sem byggist á gagnrýnni endurgjöf frá umhverfi. Í sálfræði tengist hún hugtökum eins og sjálfsmynd, sjálfsábyrgð og meðvitund. Aðferðir til að auka sjálfsþekkingu eru innri aðferðir eins og innsæisrannsókn, dagbókarfærsla og vitundaræfingar (mindfulness), sem stuðla að hlutlægari og stöðugri meðvitund. Taugavísindi hafa einnig beina athygli að net taugakerfis sem tengist sjálfsviðhorfi og sjálfsþekkingu.

Notkun og áhrif: Sjálfsþekkingu gegnir mikilvægu hlutverki í námi, starfsframa og persónulegum þroska, þar með í ákvarðanatöku og leiðtogahlutverk. Hún getur hjálpað til við að bæta samskipti og samþættingu gildismats. Hins vegar eru takmörkunar: innsæi getur verið misvísandi eða takmarkað, og menningarlegar forsendur geta gert sjálfsþekkingu ólík raunin. Rannsóknir leitast við að mæla sjálfsþekkingu með spurningalistum og prófum og kanna réttmæti og yfirfærslu milli menningar.