Sítrusávextir

Sítrusávextir eru ávextir sem ræktaðir eru af sítrusplöntum í ættkvíslinni Citrus. Þessir ávextir eru þekktir fyrir sérstakan, oft súran og sætan smekk, ásamt arómatískum lykt. Algengustu sítrusávextirnir eru appelsínur, sítrónur, lime, greipaldingar og mandarínur. Þeir eru ríkir af C-vítamíni og öðrum næringarefnum og eru mikið notaðir í matargerð, drykkjarvörur og sem hráefni í snyrtivörum.

Sítrusplöntur eru aðallega ræktaðar í hlýjum og suðrænum loftslagsbeltum. Þeir eru sígrænir runnar eða lítil tré sem bera ávexti sem eru oft appelsínugulir, gulir eða grænir. Ávextirnir hafa yfirleitt þykka, olíuríka hýði sem auðvelt er að fjarlægja, og innihalda safaríka, bitra eða sæta ávextakvoðu sem skiptist í bita. Sumir sítrusávextir, eins og sítrónur og lime, eru mjög súrir og eru oft notaðir sem bragðbætir, en aðrir, eins og appelsínur og mandarínur, eru sætari og eru oft borðaðir ferskir eða notaðir í safa. Greipaldingur er þekktur fyrir örlítið beiskjusætan smekk.

Ræktun sítrusávexta hefur langa sögu og er stunduð um allan heim, sérstaklega í löndum eins og Brasilíu, Bandaríkjunum (sérstaklega Kaliforníu og Flórída), Kína, Mexíkó og Spáni. Sítrusávextir eru ekki aðeins verðmæt matvæli heldur gegna þeir einnig mikilvægu hlutverki í menningu og hefðum víða um heim.