Romantizm

Romantizm, Avrupa'da 18. yüzyılın sonları ile 19. yüzyılın ilk yarısında etkili olan edebiyat, felsefe, müzik ve görsel sanatlar alanlarını kapsayan bir kültürel hareketti. Aydınlanma'nın rasyonalist düşüncesi ile sanayi devriminin hızla değiştirdiği toplumsal yapıya karşı duyguların, hayal gücünün ve bireysel deneyimin ön plana çıkarılmasıyla ortaya çıktı. Geleneksel kuralların ötesine geçme, doğa ve insan iç dünyasının ifadesi romantizmin temel hedeflerindendi.

Temalar arasında duygunun yüceltilmesi, bireysellik, doğa ve sublime deneyimi, macera, tarih sevgisi, ulusal kimlik ile halk kültürüne ilgi sayılabilir. Şiirde ve romanda içsel çatışmalar, mistik ve hayalî yaklaşımlar görüldü; müzikte duygusal genişlik, resimde ışık ve gölgeyle dramatik atmosferler, mimaride Gothic etkileri dikkat çeker.

Romantizm'in etkileri ülkeden ülkeye farklı biçimler aldı. Alman romantizmi, İngiliz şairleri Wordsworth, Coleridge, Byron, Shelley ve Keats, Fransızlar Hugo ve Châteaubriand, Ruslar Puşkin ile Lermontov, Polonyalı Mickiewicz, İtalyan Manzoni ve İspanyol Bécquer ile temsil edildi. Müzikte Beethoven ve Chopin, görsel sanatta Caspar David Friedrich ve J. M. W. Turner, Goya hareketin estetik yönlerini yansıttı.

Romantizm, 19. yüzyılın ikinci yarısında Realizm ve ilerleyen akımlara yer açarak geriledi; fakat bireysel duygu ve doğa algısı, modern sanatın oluşumunda belirleyici rol oynamaya devam etti. Günümüzde de edebiyat, müzik ve görsel sanatta romantizmin mirası hissedilir.