Relativizohet

Relativizohet është një formë verbale në gjuhën shqipe që shpreh procesin e relativizimit, domethënë lidhjen e një elementi me një relative clause. Në trajtimin morfologjik, është forma pasive e tashmes së foljes relativizoj, dhe shkruhet në mënyrë të tretë personit të njëjtë: relativizohet = “is being relativized / is relativized.”

Qëllimi kryesor i relativizimit është të lidhë një emër ose një fjali me një pjesë të dytë të fjalisë përmes një lidhjeje relative. Në shqip, kjo mund të arrihet me lidhëza si që (qe) ose me forma të plota si i cili, e cila, të cilët, etj. Rezultati është një fjali ku një nga elementët kryesorë merr një rol relativ në raport me pjesën tjetër të fjalisë.

Përdorimi tipik shpesh shfaqet në analiza sintaktike dhe gramatikore. Për shembull, në fjalinë “Djali që lexon librin,” emri “djali” relativizohet përmes pjesës së lidhur “që lexon librin.” Në variante formale, mund të përdoren “djali i cili” ose “djali që,” ku emri mbetet identiteti i relativizuar dhe pjesa pas lidhësit siguron informacion shtesë.

Në shqip, relativizimi është një mekanizëm themelor për të shpjeguar mënyrën se si emrat lidhin elementët me sondazhe të tjera të fjalisë përmes shprehive relative. Termi “relativizohet” përdoret kryesisht në kontekste analitike dhe didaktike të gramatikës së shqipes, ndërsa procesi i ndryshon strukturën e fjalisë për të krijuar nënshtrime të kuptimit midis pjesëve të ndryshme të përmbajtjes.