Rannsóknarhættir

Rannsóknarhættir (rannsóknaraðferðir) eru kerfisbundnar aðferðir til að rannsaka fyrirbæri, safna gögnum og draga ályktanir. Val á hætti byggist á rannsóknarspurningu, samhenginu og siðfræðilegum forsendum. Markmiðið er að lýsa fyrirbærum, skýra tengsl eða spá fyrir um þróun. Traust og endurtekning ákvarða gildi rannsóknarferlisins.

Megindlegar rannsóknir: Notast við töluleg gögn og tölfræði. Algengar aðferðir eru spurningalistar (kannanir), tilraunir og úrtaksrannsóknir. Gögn eru mælingar sem hægt er að úrvinna með tölfræðilegum aðferðum, og niðurstöður miða oft að alhæfingu yfir þýði. Mikil áhersla er á réttmæti og áreiðanleika gagna og túlkun niðurstaðna.

Eigindlegar rannsóknir: Leggja áherslu á merkingu, reynslu og samhengi. Helstu aðferðir eru viðtöl, hópviðtöl, þátttökuathugun og textagreining. Gögn eru oft minni að magni en megindleg gögn, en rík fyrir dýpt og fjalla um sjónarmið þátttakenda. Gagnaúrvinnsla felst í þemagreiningu, innihaldsrýni eða narratífu. Markmiðið er að skilja merkingu og samspil fyrirbæra frekar en að full alhæfa.

Blandaðar aðferðir: Blandar megindlegum og eigindlegum aðferðum til að nýta kosti beggja. Geta verið í röð (sequential) eða samtímis (concurrent).

Gæði og siðfræði: Rannsóknarhættir eiga að tryggja réttmæti, áreiðanleika og gagnsæja framsetningu. Siðfræðilegar kröfur ná til upplýsts samþykkis, friðhelgi og verndar persónuupplýsinga, auk hlutdrægni í söfnun og túlkun. Niðurstöður skulu vera endurprófanar og hægt að endurtaka með sömu aðferðum.