Parkinsonssjúkdóm

Parkinsonsjúkdómur er langvinnur og hrörnunarsjúkdómur í miðtaugakerfinu sem fyrst og fremst hefur áhrif á hreyfifæri. Hann einkennist af hrörnun á taugafrumum í svokölluðu svörtu efninu í heilastofninum, en þær frumur framleiða boðefnið dópamín. Dópamín gegnir mikilvægu hlutverki í stjórnun hreyfinga, svo skortur á því leiðir til einkennandi hreyfivandamála.

Helstu einkenni Parkinsons eru hrörnun í hreyfingum, vöðvastífleiki, titringur í hvíld og óstöðugleiki í líkamsstöðu. Titringur byrjar oft í annarri hendi og er mest áberandi þegar viðkomandi er í hvíld. Hreyfingar geta orðið hægar og minni, sem getur haft áhrif á daglegar athafnir eins og að klæða sig eða borða. Sumir upplifa einnig bæði vitræna og geðræn einkenni, svo sem minnisleysi, depurð eða kvíða.

Orsakir Parkinsons eru að mestu óþekktar, en talið er að samspil erfðaþátta og umhverfisþátta spili hlutverk. Sjúkdómurinn hefur tilhneigingu til að vera smám saman og versnar með tímanum. Greining er byggð á klínískum einkennum og svörun við meðferð.

Engin lækning er til við Parkinsonsjúkdómi, en ýmsar meðferðir geta dregið úr einkennum og bætt lífsgæði. Lyfjameðferð sem eykur magn dópamíns í heilanum er algengust. Einnig getur líkamsrækt, sjúkraþjálfun og iðjuþjálfun haft jákvæð áhrif. Í sumum tilfellum er skurðaðgerð, svo sem djúpörvun heilans, talin möguleg meðferðarúrræði.