Niwelacja

Niwelacja to proces określania różnic wysokości między punktami na terenie oraz wyznaczania poziomej płaszczyzny odniesienia, która służy do prowadzenia prac budowlanych i geodezyjnych. Wyniki niwelacji pozwalają na prawidłowe zaprojektowanie fundamentów, kształtowanie terenu, wyznaczenie spadków i kontrolę poziomu podczas realizacji inwestycji.

Podstawowym narzędziem w niwelacji jest niwelator, często w zestawie z statywem i łatem mierniczą (sztabem). Do pomiarów używa się także laserowych poziomów w nowszych pracach. W niwelacji wyróżnia się różne metody: niwelację różnicową (ciągły pomiar różnic wysokości między punktami), niwelację precyzyjną i niwelację geodezyjną na większych odległościach. Odczyty z sztabu przekazywane są do obliczeń, a na ich podstawie tworzy się zestaw poziomów i mapę wysokości.

Przebieg prac zaczyna się od wyznaczenia punktu odniesienia o stabilnej wysokości (bench mark). Następnie ustawia się instrument, wykonuje odczyty na wielu punktach roboczych i zlicza różnice wysokości. Wyniki mogą być przedstawione jako plan poziomów lub profil terenu.

Zastosowania niwelacji obejmują przygotowanie terenu pod budowę, wyrównanie fundamentów, projektowanie i realizację dróg, mostów i tuneli, a także monitoring zmian wysokości terenu w czasie. Rodzaje niwelacji obejmują niwelację terenową, niwelację różnicową, niwelację precyzyjną oraz niwelację geodezyjną, stosowane zależnie od potrzeb projektu i wymagań dokładności.