Kostnaðarsetningar

Kostnaðarsetningar eru aðferðir til að dreifa óbeinum kostnaði sem ekki er auðvelt að rekja beint til ákveðinna rekstrareininga, svo sem vörur, þjónustu eða verkefna. Með þessari dreifingu nær rekstrarreikningurinn raunhæfu mati á kostnaði fyrir hverja einingu eða rekstrareiningu. Aðferðin hjálpar til við verðlagningu, ákvörðun um framleiðslu og mat á afkomu mismunandi hluta fyrirtækisins. Helstu hugtök eru beina kostnaður og óbein kostnaður; dreifingin byggist á dreifingarþáttum eða drifköllum (kostnaðardrif) eins og framleiðslustundum, notkun tækja eða fjölda seldra eininga.

Ferlið felur í sér skref sem oft eru endurtekin reglulega: safna kostnaði og flokka hann í beina og óbeina, velja dreifingarþátt (drifkraft) sem best endurspeglar orsök kostnaðar, dreifa óbeinum kostnaði til rekstrareininga eftir þessum drifköllum og endurskoða dreifinguna þegar aðstæður breytast. Þetta gerir til dæmis mögulegt að bera saman afkomu mismunandi deilda, verkefna eða vöru og ákvarða hagræði eða óhagræði.

Notkun kostnaðarsetninga nær yfir verðlagningu, fjárhagsáætlanir og rekstrarskýrslur, auk ákvarðana sem varða sjálfvirka dreifingu kostnaðar innan fyrirtækisins. Hún bætir stjórnunargögnum fyrir ákvarðanir um framleiðslu, útgjöld og nýjungi kostnaðarskiptingu. Gallar geta verið órökrétt eða ófullnægjandi dreifing ef drifkraftarnir eru rangt valdir eða óbreyttir vegna nýlegra breytinga í rekstri. Kostnaðarsetningar eru hluti af kostnaðarstjórn og hjálpa til við að skilja og mæla afkomu vöruflokka og verkefna.