Klasterët

Klasterët janë grupe të objekteve ose njësi që ndajnë karakteristika të ngjashme dhe që janë më të ngushta me njëri-tjetrin në krahasim me objektet nga klasterët e tjerë. Termi përdoret në fusha të ndryshme, nga statistika dhe gjeografia deri te teknikat e të dhënave, dhe nënkupton një mënyrë organizimi në të cilën dhembja midis nën-ujësive të një klaster është më e vogël sesa ndërmjet klasterëve të ndryshëm.

Në analizën e të dhënave, klasterimi është një grup teknika që synon të ndajë njëset e të dhënave në klastere që mbajnë së bashku ngjashmëri të brendshme dhe dallim të qartë nga klasterët e tjerë. Metodat ndryshojnë në mënyrën se si e përcaktojnë ngjashmërinë dhe në mënyrën se si formohen klasterët. Disa prej metodave kryesore janë klasterimi hierarkik (agglomorativ dhe divisiv), metodat e ndarjes si k-means dhe k-medoids, teknikat bërthamore (density-based) si DBSCAN dhe OPTICS, dhe modelet bazuar mbi përzierje gaussiane.

Zbatimet përfshijnë segmentimin e tregut, analizën e të dhënave biologjike, përpunimin e imazheve, rrjetet sociale dhe planifikimin gjeografik. Në kontekstin gjeografik-ekonomik, klasterët mund të tregojnë grupe firme ose industri që bashkëpunojnë në një rajon përmes rrjeteve të furnizimit, inovacionit dhe aftësive të përbashkëta. Në informatikë, termi “klaster” përdoret gjithashtu për një grup makinerësh që punojnë së bashku për të përmirësuar performancën ose disponueshmërinë e shërbimeve.

Sfida themelore përklasterimin përfshin përcaktimin e numrit të klasterëve, trajtimin e të dhënave të ndryshme dhe trajtimin e zhurmës dhe të dhënave të pazakonshme. Matje të vlerësimit të cilësisë së ndarjes, si koeficienti i siluetës, ndihmojnë në vlerësimin e rezultateve.