Instytucjonalne

Instytucjonalne to przymiotnik odnoszący się do instytucji, czyli trwałych struktur społecznych, które organizują i regulują zachowania ludzi. W użyciu potocznym i naukowym termin ten obejmuje zarówno formalne instytucje (prawne, organizacyjne, rządowe), jak i nieformalne (normy społeczne, konwenanse, praktyki organizacyjne).

W socjologii i naukach pokrewnych kluczowym pojęciem jest instytucjonalizacja, czyli proces, w wyniku którego pewne praktyki, normy i działania zyskują masową akceptację i utrwalają się jako przewidywalne komponenty życia społecznego. Instytucje kształtują zachowania, tworzą koszty lub korzyści transakcyjne i ograniczają pole swobody decyzji jednostek.

W ekonomii instytucjonalnej instytucje analizowane są jako reguły gry, które wpływają na alokację zasobów, inwestycje i wzrost gospodarczy. W politologii i prawie instytucje obejmują systemy polityczne, procedury decyzyjne, organy władzy i mechanizmy kontroli. W kontekście międzynarodowym mówimy o instytucjach takich jak organizacje międzynarodowe, umowy i ramy współpracy, które regulują relacje między państwami.

Instytucjonalne uwarunkowania decyzji obejmują zarówno formalne normy prawne, jak i nieformalne praktyki organizacyjne. Przykłady to systemy prawne, banki centralne, kodeksy etyczne, standardy techniczne oraz praktyki korporacyjne. Zmiany instytucjonalne bywają powolne i często napotykają opór ze względu na utrwalone schematy działania i koszty przegrupowań.