Hlutfallsstuðull

Hlutfallsstuðull, eða hlutfallsfasti, er fasti sem lýsir beinu hlutfalli tveggja breyta. Ef tvær stærðir x og y eru í beinu hlutfalli, er sambandið y = kx þar sem k er hlutfallsstuðullinn. Hann gefur y fyrir hvert gildi x og er oft talinn sem mæling á styrkleika tengingarinnar. Ef x ≠ 0 getur k einnig verið reiknuð sem k = y/x.

Í öfugu hlutfalli, þar sem y ∝ 1/x, er sambandið y = k/x og k = yx. Hér breytist y þegar x breytist þannig að margfeldi x og y er fast, en k gefur alltaf sama gildi fyrir tilteknar aðstæður.

Notkun hlutfallsstuðuls safnar í ýmsa fræðigreinar. Í náttúru- og verkfræði eru dæmi sem uppfylla beina tengingu: Hooke’s lögmál mosk F = −kx, þar sem k er hlutfallsstuðull fjöls; Ohm’s lögmál V = IR, þar sem R er hlutfallsstuðull sem tengir spennu og straum. Í efnafræðilegri hastatengslu er hlutfallsstuðullinn k kenndur við stöðugan við ákveðnum hita og aðstæðum (t.d. rate constant í umbrotalögum).

Að mati á gildi hlutfallsstuðuls er oft tekið k sem meðaltal á y/x fyrir stefndu gagnasett eða beint línurit sem skilst í gegnum upprunann. Eining og hlutverk k eru ákveðin af einingum þeirra tveggja breyta sem tengjast; k innsiglar þinn nátengt með hvaða einingum tölurnar leggjast saman. Hlutfallsstuðullinn gegnir mikilvægu hlutverki sem einfalt lýsandi breyta fyrir fastan hlutfall milli tveggja stærða.