Forritun

Forritun er ferlið við að hanna, skrifa, prófa og viðhalda forritum sem keyra á tölvum. Hún felur í sér að umbreyta lausn vandamála í röð aðgerða sem tölvan framkvæmir, oft með hjálp forritunarmála sem hafa sínar reglur og syntaxi. Algoritmar og gagnasöfn eru grundvallarstoðir forritunar og stuðla að skipulagningu og endurnotkun kóðans.

Saga forritunar teygist aftur til upphafs tölvunar. Fyrstu forritunarmálin voru vélræn, eins og assembler. Síðar komu Fortran og Lisp og lögðu grunn að háþróuðum lausnum. Á næstu áratugum komu C, Java og Python og urðu þau grunnstoðir í daglegri þróun með betra aðgengi, öflugri verkfærum og meiri endurnotkun.

Meginparadímar forritunar eru: aðferðarbundin forritun (procedural), hlutbundin forritun (object-oriented), functional forritun og lýsandi/deklarative forritun. Hver paradigm leggur áherslu á mismunandi aðferðir til að skipuleggja kóðann og hefur áhrif á gæði, viðhald og sveigjanleika.

Ferli þróunar hugbúnaðar felur oft í sér kröfuöflun, hönnun, kóðun, prófun, útgáfu og viðhald. Algengar aðferðir eru Agile-meðferð (t.d. Scrum og Kanban) og hefðbundnari aðferðir eins og Waterfall. Notkun verkfæra eins og Git fyrir útgáfustjórnun, sjálfvirk prófun og samhæfingarkerfi bætir gæði og samvinnu.

Notkun forritunar nær yfir mörg svið: vef- og farsímisforritun, gagnavinnslu, gervigreind, innbyggð kerfi og vísindalega reikning. Forritun er grundvallarfærni í nútímanotkun tækni og hefur mikil áhrif á atvinnu, menntun og samfélag.