Endosymbiósakenningunni

Endosymbiósakenningunni, eða endosymbiosis kenningin, er líffræðileg kenning sem útskýrir uppruna lífvera eins og mítókondríur og klóróplasta innan frymisfrumna. Samkvæmt þessari kenningu, sem var fyrst sett fram af Lynn Margulis árið 1967, eru þessar lífverur upphaflega sjálfstæðar bakteríur sem komust inn í stærri forverafrymisfrumur. Í stað þess að verða meltar, þróuðust þessar innrásarverur til að lifa í samlífis sambandi við gestgjafafrumuna.

Mítókondríur, sem sjá um orkuframleiðslu í flestum dýrum og plöntum, eru taldar hafa verið sjálfstæðar örverur sem líkjast nútíma rickettsíum. Klóróplastar, sem eru ábyrgir fyrir ljóstillífun í plöntum og þörungum, eru taldir hafa þróast úr bláum örverum. Í þessu samlífi veitti innrásarveran gestgjafafrumunni ávinning eins og aukið orkuframboð eða getu til ljóstillífunar, á meðan gestgjafi gaf henni vernd og næringu.

Með tímanum, eftir margar kynslóðir, sameinuðust þessar lífverur þannig að þær urðu óaðskiljanlegir hlutar af frymisfrumunni. Þessi kenning er studd af fjölmörgum sönnunargögnum, þar á meðal því að mítókondríur og klóróplastar hafa sitt eigið DNA sem er mismunandi frá kjarnorkufrumunnar og er svipað DNA baktería. Einnig hafa þessar lífverur eigin ríbósóm sem eru svipuð bakteríuríbósómum og margfaldast með svipuðum hætti og bakteríur. Endosymbiósakenningin er grundvallaratriði í skilningi okkar á þróun flókinna lífvera.