Aðgerðaákvæði

Aðgerðaákvæði er hugtak í íslenskri löggjöf sem vísar til þeirra ákvæðis í lögum eða reglugerðum sem kveða á um eða heimila aðgerðir eða ráðstafanir sem gripin skulu til að uppfylla eða framfylgja lagaverkinu. Slík ákvæði eiga það hlutverk að breyta almennum markmiðum laganna í nægjanlegar, rekjanlegar aðgerðir og skýra fyrir hverju, hvenær og með hvaða ráðum þær eiga að fara fram. Oft innihalda þau einnig timabundna eða fjárhagslega forgangsraðun, ábyrgðarsvið, fyrirkomulag eftirlits og skýringu á því hvernig framvinda verður mat og staðfest.

Vistun og notkun: Aðgerðaákvæði finnast víða í lögum, til dæmis í fjárlögum, í reglugerðum sem framkvæmd kunna aðað, og í tímabundnum eða varanlegum framfylgdarákvæðum sem ætlað er að tryggja víðtækari framkvæmd laganna. Fylgja oft tilgátum um hverjum ber ábyrgð, hvaða tímafrestir eru, hvaða fjárveitingar eru nauðsynlegar og hvaða skref skuli fylgt í eftirliti og skýrslugjöf.

Samhengi við aðrar greinar: Aðgerðaákvæði eru frávik frá almennum markmiðum laganna og veita hagnýtar leiðbeiningar um framkvæmd. Þau geta verið tímabundin eða skilyrt, og í sumum tilfellum liggur réttarfarið gagnvart þeim til grundvallar mat á lögmæti, réttmæti og samræmi við grundvallarlög og mannréttindi.

Dæmi sýna að þau gera framkvæmd laganna skýrari og tryggja aðgerðum fólks og stofnana tiltekin forsendu og gagnsæi.