ölçmeyi

Ölçmeyi, Türkçede fiil kökü olan ölçmek fiilinden türeyen ve eylemi ifade eden bir isim-fiil formudur. -meyi ekiyle isimleşir ve cümlede çoğunlukla fiili yapanın gerçekleştirdiği eylemi nesne olarak belirtir. Bu kullanımlarda, eylemin niteliğini veya kavramını ele almak söz konusudur; -i takısı ise bu isim-fiilin belirli bir eylem olarak nesne konumunda kullanılmasını sağlar.

Kullanım açısından ölçmeyi, bir eylemi “ölçme” olarak kavramsallaştıran durumlarda kullanılır. Örneğin, bir beceriyi ifade etmek ve o beceriyi öğretmek ya da öğrenmek gibi fiillerle birleşir: “Ölçmeyi öğrenmek istiyorum.” “Bu kurs, ölçmeyi öğretir.” Ayrıca rapor veya değerlendirme bağlamında da “ölçmeyi doğru yapmak” gibi ifadelerde görülebilir.

Etymoloji açısından ölçmeyi, fiil kökü ölçmek ile -meyi isim-fiil eki birleşince oluşan bir yapıdır; ölçüm ve ölçü gibi yakın terimlerle akrabalık gösterir. Ölçmeyi, ölçmek fiilinin soyut eylem olarak ifade edilmesini sağlar ve bilimsel, mühendislik ile günlük dilde geniş bir kullanım alanı bulur.

İlgili terimler arasında ölçüm (ya da ölçüm süreci ve sonucu), ölçü (standart değer) ve ölçmek (fiil) bulunur. Ölçmeyi, bu bağlamlarda ölçme eylemine atıf yapan bir söz dizimi olarak ele almak doğru olur.