temellendirmek

Temellendirmek, Türkçe’de bir fiil olarak bir iddiayı, görüşü veya kararı kanıt, gerekçe veya prensiplere dayandırarak savunmayı ifade eder. Bir argümanın geçerliliğini sağlamak için somut kanıtlar, mantıksal çıkarımlar veya mevcut kurallara ilişkin atıflar kullanmak anlamına gelir. Bu eylem, savunmayı güçlendirmek veya bir tartışmada temellendirme yapmak için başvurulan temel süreçtir.

Kelime kökeni temel ( foundation) kelimesinden türeyen -lendirmek ekiyle oluşur ve bir şeyin dayanacağı temel veya dayanak anlamını verir. Böylece temellendirmek, bir görüşün veya hipotezin, belirli bir hem mantıksal hem de ampirik dayanağı olduğundan hareketle savunulması anlamında kullanılır.

Kullanım alanları geniştir. Akademik yazıda hipotezleri temellendirmek, bilimsel yöntemde bulguları teorilere bağlamak, hukuk ve yönetim literatüründe kararları mevzuata veya içtihatlara dayandırmak gibi örnekler görülür. Genelde "temellendirmek" ile birlikte kanıt, gerekçe veya dayanak kelimeleri de tamamlayıcı olarak kullanılır.

İlgili eş anlamlılar arasında dayandırmak, gerekçelendirmek ve esas almak bulunur. Temellendirme süreci, iddianın net, tutarlı ve karşıt karşıt görüşlere yanıt verebilecek kadar somut kanıtla desteklenmesini içerir. Bu yönüyle eleştirel düşünce ve bilimsel yaklaşımın temel adımlarından biridir.