slagæðastíflum

Slagæðastíflur (slagæðastíflur) eru þéttir klumpar sem myndast innan slagæðar og hindra blóðflæði til viðkomandi vefja. Þegar blóðflæði verður skert eða stöðvast, getur vefurinn skemmst vegna súrefnis- og næringarsskorts. Slagæðastíflur geta komið fram sem hraðvirk eða langvarandi vanflæði og valda mismunandi einkennum eftir staðsetningu.

Orsakir og áhættuþættir eru oft tengdir æða- og blóðstorknunarkerfum. Algengasta undirlagið er háþróuð æðaæxð (æðasjúkdómur með stækkandi skemmdum á æðavegg), sem undirlagur stíflu. Aðrir þættir svo sem blóðstorkan (taky flokkast sem ættavitstorkun), kransæðastíplur, atrial fibrillation, langvinn rannsóknarsjúkdómur, húð- og æðasjúkdómar, bólgusjúkdómar, reykingar, háþrýstingur, sykursýki og ófókus á blóðþynningu geta aukið áhættu. Stíflur geta myndast einnig við embólíur—klumpur sem berst með blóði frá hjarta eða öðrum æðum til slagæðar.

Einkenni og greining byggjast á staðsetningu stíflunnar. Afleiðingar geta verið bráðar: djúpverkur, sterk skyndilegur verkur, fingur- eða húðlitaþurrkur, ofurheitur, dofi eða lömunu í löngu lagi ef þeir eru til staðar í útlimum; í heila slagæðum geta einkenni falið í höfuðverkjum, máttleysi eða málstoli. Í þörfu tilgreina. Greining felur í sér æðamyndgreiningu eins og svæðaómsvifð (duplex) ultrason, CT eða MR angiography og stundum æðagreinandi aðgerð.

Meðferð byggist á bráður skilyrðum og staðsetningu. Strax er notuð æðadæling með höfði (heparín) til að hamla storknun, og í sumum tilfellum stöðvuð eða snúin við stíflu með skurðlækning eða stunguháðum enduropnun (trombolýsa eða þræðitækni). Í stórum æðablóðstíflum í heila eða annarri æð, geturComputed tomography angiography and mechanical thrombectomy verið notuð. Aðrar aðferðir geta þar með fylgt; æðabjúga, endarterectomy eða æðastenging. Langtímaprósentur byggist á forvörnum: áætlað antytrombotíkæti (ábót), lyfjameðferð til að lækka kólesteról, blóðþrýstings-stjórnun, sykursýki-meðferð, jákvæðarar breytilegar lífsstílsbreytingar og regluleg eftirfylgni.

Viðurnefni: Endurforritun og endurhæfing, þjálfun og æðamyndbeiting myndar mikilvæga þátt í forvörnum gegn endurteknu slagæðastífi.