ritvinnsla

Ritvinnsla er ferlið við að vinna texta að útgáfu eða dreifingu og felur í sér ritstjórn, endurskoðun og uppsetningu sem tryggir skýrleika, samræmi og háa gæðastaðla. Hún nær frá handritum og skjalagerðum til prentaðrar útgáfu alebo opinberrar stafrænnar útgáfu og getur átt við málfræði, stafsetningu, stíl, orðalag og heimildarhækkanir.

Ferlið í ritvinnslu inniheldur ráðstafanir sem stuðla að gæðum: málfars- og stílrýni til að bæta skýrleika og samræmi, stafsetningar- og málfræðilegar leiðréttingar, samræmi í hlutverkum og hugtökum, endurskrift eða endursagnar efnis, sem og uppsetningu og útlit sem samræmast viðkomandi útgáfu eða stílreglum. Auk þess er oft unnið með heimildar- og tilvísanakerfi, heiti, myndir og fylgiskjöl svo og merkimiðun og metadata fyrir stafræna birtingu.

Starfsfólk ritvinnslu getur falið sig í mörgum hlutverkum, svo sem ritstjórum, afriturum (copy editors) og ritvörnurum (proofreaders), ásamt hönnuðum sem sjá um uppsetningu og útlit. Ritvinnsla er mikilvæg í bóka-, blaða- og rannsóknarútgáfu, í fjölmiðlum og í þýðingu- og staðsetningaverkefnum þar sem texti er kominn í endanlegt form.

Tæknin stuðlar að ritvinnslu með forritum fyrir ritvinnslu, uppsetningu og útgáfu; algeng verkfæri eru orðsviðsforrit (word processors), uppsetningarforrit (InDesign), hagnýtingar fyrir vísanir og stíla (LaTeX, XML/TEI) og kerfi fyrir efnisstjórnun (CMS). Ritvinnsla er einnig tengd gæðum birtingar og friðhelgi efnis í mismunandi miðlum.