raforkuframleiðslu

Raforkuframleiðsla er ferlið að umbreyta orkugjafa í rafmagn sem dreift er til heimila og fyrirtækja. Hún samanstendur af upptöku orku, framleiðslu rafmagns og dreifingu þess í kerfinu til að tryggja stöðugt og áreiðanlegt orkuframboð.

Helstu uppsprettur raforku á Íslandi eru vatnsafl og jarðhiti. Vatnsaflsframleiðsla nýtir fallvatn til að snúa turbínum og framleiða rafmagn; jarðhitasframleiðsla nýtir háhitann varma jarðar til að knýja turbínur, oft í tengslum við upphitun bygginga. Vindorka er í uppbyggingu og veitir aukalegan afl, en hlutfall hennar í heildarframleiðslu er enn tiltölulega lágt.

Skipulag raforkuframleiðslunnar í landinu samanstendur af opinberu og einkareknu framleiðslufyrirtækjum, þar sem Landsvirkjun er stærsti framleiðandi og Landsnet rekja háspennukerfið sem flytur rafmagnið til dreifikerfis og notenda. Regla og eftirlit liggja hjá ríkisstofnunum eins og Orkustofnun og viðeigandi ráðuneytum, og raforkumarkaðurinn er tengdur inn- og útflæði orku við norræna og evrópska markaði með innlendar tengingar og millilandasamráð.

Saga og framtíð Íslandsgarraforku felur í sér hedningarbætur í vatnsflaði og jarðhitasframleiðslu frá miðjum 20. öld. Í dag er landið eitt af fremstu dæmum heims um endurnýjanlega raforku, með áherslu á aukinn sveigjanleika, geymslu geta og frekari þróun uppspretta til að stuðla að öruggu, þægilegu og sjálfbæru orkuframboði.